Liturgische verbeelding: Een weg van hoop

Deze week is het statie 6 uit de kruisweg die centraal staat: Veronica droogt het
gezicht van Jezus

Voor de uitleg over de weg van hoop zie de nieuwsbrief van 20 februari  of het artikel op de website

Voorbeden 

De collectes zijn bestemd voor Wereldvrouwendag en BRIES. De bijdragen van de kinderen zijn bestemd voor de actie Samen bouwen aan een (t)huis in Syrië.

Meer informatie over de nieuwe bestemming voor de doos ‘Kinderen voor kinderen’ vindt u in de nieuwsbrief van 16 januari.

 Collectemunten en QR codes

Met het oog op duurzaamheid en onze verantwoordelijkheid als Groene Kerk, heeft het college van kerkrentmeesters in 2018 besloten om de collectebonnen te vervangen door collectemunten. De collectemunten zorgen voor gemak (geen kleingeld nodig) en zijn verkrijgbaar in drie varianten: de rode munten à € 0,50, de gele munten à € 1,00 en de blauwe munten à € 2,50.

Palmpasen
Dag jongens en meisjes! En tieners!

Op zondag 29 maart gaan we weer Palmpaasstokken maken!

We zien jullie gezellig in de kerk.
1. We beginnen in de kerk.
2. Daarna gaan we aan de knutsel.
3. Met onze stokken lopen we een lang rondje door de kerk.
4. Vooraan in de kerk blijven we staan en wordt verteld wat de betekenis is van onze Palmpaasstok!

Tot dan! Stuur even een app als jullie komen i.v.m. de inkopen!

Lieve groet, Marinka en Anne (leiding kinderdienst)

Op missie in Irak en Israël – maandag 9 en 23 maart, 20.00 uur in de Eshof
Vanuit de Nederlandse politie kunnen medewerkers worden uitgezonden naar post-conflictgebieden. Hiervoor koos het echtpaar Linda de Wals en Niels Hoofdman. Ieder vanuit hun eigen motivatie besloten ze ondersteuning te bieden bij het opbouwen van de rechtsstaat, ver van hier: in Irak en in de Palestijnse gebieden. Zij deden dit vanuit adviesmissies, verzorgd door de Europese Unie. In het najaar van 2023 vertrok Linda voor anderhalf jaar naar Irak als strategisch adviseur (strategische adviesmissie EUAM Irak). Haar thema daar was georganiseerde criminaliteit met als focus drugs. In de zomer van 2024 vertrok Niels voor een jaar naar de bezette Westelijke Jordaanoever als senior police advisor accountability. Hier was het thema het bevorderen van een integere en verantwoordelijkheid nemende Palestijnse politie (adviesmissie EUPOL COPPS).
Hoe was het voor Linda om anderhalf jaar in een hotel te wonen én te werken en het niet op eigen houtje te kunnen verlaten – en nam men advies van haar aan? Hoe was het voor Niels om op de Westelijke Jordaanoever te zijn tijdens de verwoestende oorlog in Gaza? Het verhaal over hun ervaringen in deze missies delen ze graag met ons!
De entree is gratis, een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld.

Koffieconcertje op zondag Laetare -15 maart
(door Rudi Coppoolse)

Zoals gebruikelijk is er zondag Laetare na afloop van de viering de gelegenheid voor de liefhebbers om nog even te genieten van ruim een half uur orgelmuziek. In het programma komen maar twee componisten ‘aan het woord’, maar die hebben in veel klankkleuren dan ook het nodige ‘te vertellen’.
Van Johann Sebastian Bach is o.a. een reeks variaties over het wat onbekende lijdenskoraal ‘Sei gegrüsset, Jesu gütig’ te horen. Van Dietrich Buxtehude zijn verschillende niet-koraalgebonden stukken te horen.
Zoals we ook de dienst afsluiten met een lied van hoop, de nieuwe wereld die komen zal, wordt ook het concertje afgesloten met een feestelijk stuk. Natuurlijk in majeur!
Van harte uitgenodigd!

(door Erik Idema)

Op 21 maart 2026 verzorgt vocaal ensemble Voxtet een bijzonder concert in de Eshof. Uitgevoerd wordt de ‘Sieben letzte Worte’ van Joseph Haydn: een prachtig muziekstuk, gebaseerd op de zeven uitspraken van Christus aan het kruis.

De zeven kruiswoorden
Het verhaal van het lijden en de opstanding van Jezus wordt in de Bijbel vier keer verteld: elk van de vier evangeliën vertelt erover. In die verschillende verhalen komen in totaal zeven uitspraken voor die Jezus deed aan het kruis. Zo vroeg hij bijvoorbeeld om vergeving voor de mensen die hem kruisigden, en beloofde hij een misdadiger die naast hem gekruisigd werd: ‘Vandaag zul jij met mij in het paradijs zijn.’
Die zeven uitspraken (ook wel ‘kruiswoorden’ genoemd) kregen een eigen plek in liturgie en kerkmuziek. Verschillende componisten hebben er muziekstukken over gemaakt.

De opdracht voor Joseph Haydn
In 1786 kreeg Joseph Haydn (1732-1809) het verzoek om muziek te maken bij de kruiswoorden. Dat verzoek kwam uit een kerk in Cadiz, waar elk jaar op Goede Vrijdag een dienst werd gehouden die in het teken stond van de kruiswoorden. De bisschop las dan op de preekstoel eerst één kruiswoord. Vervolgens hield hij hier een preek over, daarna kwam hij van de kansel af om tien minuten te knielen voor het altaar. Vervolgens ging de bisschop de preekstoel weer op voor het tweede kruiswoord, dan weer een preek, tien minuten knielen en zo verder tot alle zeven kruiswoorden behandeld waren. Haydn kreeg het verzoek om voor de ‘kniel-momenten’ instrumentale muziek te componeren. Zo ontstond de eerste versie van de ‘Sieben letze Worte unseres Erlösers am Kreuze’.

Verschillende varianten
De eerste versie van het stuk van Haydn was bedoeld voor een compleet orkest. Maar al snel na deze eerste versie maakte Haydn een tweede versie, die kon worden uitgevoerd door een strijkkwartet. Beide versies werden uitgegeven in 1787 en konden dus ook op andere plaatsen worden uitgevoerd. En nog in hetzelfde jaar verscheen er nóg een variant: een versie voor alleen piano. (Misschien bedoeld voor kerken waar ze geen orkest hadden en ook geen strijkkwartet.) Bijzonder is, dat deze versie niet door Haydn zelf werd gemaakt maar door een (onbekende) andere componist. Haydn zelf was wel tevreden over deze ‘cover’ van zijn muziek, zo blijkt uit de bronnen. Binnen een jaar waren er dus drie versies van dit werk: een voor orkest, een voor strijkkwartet en een voor piano.

Ontstaan van de koorversie
Zeven jaar later gebeurde er iets bijzonders. In 1794, op de terugweg uit Engeland naar zijn woonplaats Wenen, kwam Haydn in de Duitse stad Passau. Daar werd precies op dat moment een koorversie uitgevoerd van de Sieben letzte Worte van Joseph Haydn. Die versie was niet door Haydn zelf gemaakt, maar door de plaatselijke kapelmeester Joseph Friebert. Naast de zeven kruiswoorden had Friebert extra teksten toegevoegd, mogelijk ontleend aan een bestaand gedicht.
Haydn vond het idee van een koorversie goed, maar was over de uitwerking niet tevreden. Daarom vroeg hij de partituur op en maakte zelf een verbeterde versie. Daarbij werden ook de teksten herzien, waarvoor Haydn hulp kreeg van baron Gottfried von Swieten. (Von Swieten was overigens van Nederlandse komaf; zo heeft dit stuk dus ook nog een klein Nederlands tintje.)

Opbouw van het stuk
De uiteindelijke koorversie bestaat uit tien delen: twee instrumentale gedeelten aan het begin en halverwege, zeven delen over de ‘kruiswoorden’ en een afsluitend deel. Dat afsluitende deel heet ‘Il terremoto’: de aardbeving. Volgens het evangelie van Matteüs beefde de aarde nadat Christus gestorven was.

Teksten
De koordelen beginnen steeds met de letterlijke tekst van het kruiswoord. Dat gebeurt bijna elke keer op een sobere, wat plechtige manier: in liggende akkoorden die nauwelijks veranderen. Daardoor ligt alle nadruk op de tekst. Na deze korte Bijbeltekst volgt een langere tekst, die muzikaal veel meer versierd wordt. Deze teksten vormen meditaties op de Bijbeltekst.
Van deze structuur wordt alleen in deel 5 afgeweken. Daar is het kruiswoord ‘Jesus rufet: Ach, mich dürstet’ onderdeel van de uitgewerkte compositie. Het is ook het enige deel waarin de Bijbeltekst niet alleen een citaat is, maar ook de tekst ‘Jesus rufet’ bevat.

De uitvoering door Voxtet
Voxtet voert dit muziekstuk uit in een kleine bezetting: acht zangers, alleen begeleid door een pianist. Daardoor wordt een heldere, ‘lichte’ uitvoering bereikt.
Tussen de delen door vertelt Erik Idema korte fragmenten uit het lijdensverhaal van Jezus. Deze fragmenten bereiden steeds voor op het deel dat daarna gezongen wordt. Zo wordt het stuk van Haydn een muzikale vertelling op weg naar Pasen. Het is een verhaal van lijden en kwetsbaarheid; en tegelijk gloort in dat verhaal ook steeds iets van hoop en perspectief. Dat laat zien dat het verhaal van het lijden van Jezus in de christelijke traditie nooit op zichzelf staat, maar altijd verbonden is met het nieuwe begin dat met Pasen gemaakt wordt.

De keuze voor dit stuk
Als vocaal ensemble brengt Voxtet zeer uiteenlopende programma’s ten gehore: van muziek uit de vroege barok tot close harmony en moderne klassieke componisten. Dit stuk van Haydn kwam in beeld nadat een van de koorleden het in een ander ensemble had gezongen. Dit zou voor Voxtet ook een mooi stuk zijn, was de gedachte. Al snel werd contact gezocht met pianist / organist Cees-Willem van Vliet, die enthousiast was om mee te doen. Met veel plezier brengen we deze muziek dan ook ten gehore!

Het concert vindt plaats op zaterdag 21 maart om 16.00 uur in de Eshof. De toegang is gratis. Na afloop vragen we u om een vrijwillige bijdrage. Vanaf 15.30 uur staan koffie en thee klaar. Hartelijk welkom!

Agenda:zie  de agenda op de website van de Eshof

ma. 9 maart, 20.00 uur: Eerste avond ‘op missie in Irak en Israël’, de Eshof
wo. 11 maart, 20.00 uur: Repetitie cantorij, de Eshof

Volgende nieuwsbrief 

Ik wens u een goede week toe.

Met vriendelijke groet,
Jacqueline Berends